۱. Gas Funding چیست؟

در بسیاری از شبکه‌های بلاکچینی، انجام تراکنش به پرداخت کارمزد نیاز دارد.

در Ethereum، این کارمزد معمولاً با ETH پرداخت می‌شود. در BNB Chain از BNB استفاده می‌شود و شبکه‌های دیگر نیز سازوکارهای خاص خود را دارند.

فرض کنید کیف پولی مقدار قابل توجهی USDT دریافت کرده، اما موجودی ETH آن صفر است.

برای انتقال USDT ممکن است ابتدا مقداری ETH دریافت کند.

این انتقال کوچک می‌تواند اطلاعات تحلیلی مهمی داشته باشد.

مثلاً:

Wallet F → 0.005 ETH → Wallet A

سپس:

Wallet A → 25,000 USDT → Wallet B

اگر همین Wallet F به چند آدرس دیگر نیز ETH ارسال کرده باشد، بررسی ارتباط آن‌ها ارزشمند می‌شود.

۲. چرا Gas Funding در تحقیقات مهم است؟

تحلیلگران معمولاً روی تراکنش‌های بزرگ تمرکز می‌کنند.

برای مثال، انتقال ۱۰۰ هزار USDT فوراً توجه را جلب می‌کند.

اما گاهی انتقال ۰٫۰۰۵ ETH اطلاعات بیشتری درباره زیرساخت عملیاتی یک مجموعه کیف پول ارائه می‌دهد.

دلیل آن ساده است: کیف پولی که قصد انتقال توکن دارد، ممکن است برای پرداخت کارمزد به یک منبع مالی وابسته باشد.

این وابستگی می‌تواند یک سرنخ درباره نحوه آماده‌سازی و مدیریت آدرس‌ها باشد.

البته یک نکته اساسی وجود دارد:

تأمین Gas از یک منبع مشترک، به‌تنهایی مالکیت مشترک کیف پول‌ها را اثبات نمی‌کند.

۳. الگوی Common Funding Source

فرض کنید ساختار زیر مشاهده شود:

Funding Wallet F

│

├── 0.01 ETH → Wallet A

├── 0.01 ETH → Wallet B

├── 0.01 ETH → Wallet C

└── 0.01 ETH → Wallet D

مدتی بعد، هر چهار کیف پول با یک توکن مشخص تعامل می‌کنند.

در این وضعیت چند فرضیه مطرح می‌شود:

۱. کیف پول‌ها تحت کنترل یک مجموعه واحد هستند.

۲. کیف پول‌ها از یک سرویس مشترک تأمین Gas استفاده می‌کنند.

۳. یک صرافی یا سیستم Custodial کارمزد آن‌ها را تأمین کرده است.

۴. یک فرآیند خودکار باعث توزیع ETH شده است.

وظیفه تحلیلگر انتخاب فوری فرضیه اول نیست؛ بلکه بررسی شواهدی است که بتوانند فرضیه‌های رقیب را تقویت یا تضعیف کنند.

۴. زمان تأمین Gas چه اهمیتی دارد؟

زمان می‌تواند یک شاخص مکمل باشد.

فرض کنید:

زمان

رویداد

10:00

Wallet F به A مقدار ETH می‌فرستد

10:01

Wallet F به B مقدار ETH می‌فرستد

10:02

Wallet F به C مقدار ETH می‌فرستد

10:04

Wallet A توکن منتقل می‌کند

10:05

Wallet B توکن منتقل می‌کند

10:06

Wallet C توکن منتقل می‌کند

این الگو می‌تواند نشان‌دهنده هماهنگی عملیاتی باشد.

اما هماهنگی زمانی الزاماً به معنی کنترل یک شخص نیست.

برای تحلیل دقیق‌تر باید سایر رفتارهای کیف پول‌ها بررسی شوند.

۵. ارتباط Gas Funding با Wallet Clustering

Wallet Clustering به معنای گروه‌بندی آدرس‌هایی است که احتمال می‌رود از نظر کنترل یا عملکرد به یکدیگر مرتبط باشند.

Gas Funding می‌تواند یکی از ویژگی‌های مورد استفاده در این تحلیل باشد.

اما برخلاف بعضی ساختارهای مشخص UTXO، در شبکه‌های Account-Based نمی‌توان صرفاً از ارسال Gas نتیجه گرفت که فرستنده و گیرنده یک مالک دارند.

برای مثال:

Exchange Hot Wallet → User Wallet

یک ارتباط مالی واقعی است، اما به معنی مالکیت مشترک نیست.

بنابراین بهتر است Gas Funding را یک Relationship Indicator بدانیم، نه یک معیار قطعی انتساب.

۶. نقش First Funding Transaction

یکی از روش‌های کاربردی، بررسی نخستین تراکنش ورودی Native Coin به یک آدرس است.

فرض کنید Wallet A برای نخستین بار در تاریخ مشخصی ETH دریافت کرده است.

اگر این ETH از Wallet F آمده باشد، می‌توان بررسی کرد که آیا Wallet F آدرس‌های تازه‌فعال دیگری را نیز تأمین کرده است یا خیر.

این روش به‌ویژه در تحلیل مجموعه آدرس‌هایی که تقریباً هم‌زمان ایجاد یا فعال شده‌اند مفید است.

اما باید میان نخستین تراکنش قابل مشاهده و زمان واقعی ایجاد کلید خصوصی تفاوت گذاشت.

در شبکه‌های EVM، ساخت یک آدرس لزوماً رویدادی روی زنجیره ایجاد نمی‌کند.

بنابراین زمان اولین Funding همان زمان قطعی ایجاد کیف پول نیست.

۷. تحلیل ارتباط میان کیف پول‌های یک پرونده

سناریوی زیر را در نظر بگیرید.

یک قربانی ۱۲۰ هزار USDT از دست داده است.

دارایی ابتدا به Wallet A می‌رسد و سپس میان سه آدرس تقسیم می‌شود:

Victim

↓

Wallet A

├── Wallet B

├── Wallet C

└── Wallet D

بررسی نشان می‌دهد Wallet B، C و D پیش از انتقال دارایی، هرکدام مقداری ETH از Wallet F دریافت کرده‌اند.

اکنون گراف تحلیلی دو نوع رابطه دارد:

رابطه اول: انتقال USDT از A به B، C و D.

رابطه دوم: تأمین ETH توسط F برای B، C و D.

ترکیب این دو رابطه می‌تواند فرضیه هماهنگی را تقویت کند.

اگر زمان‌بندی، رفتار خروجی و مقصد نهایی نیز مشابه باشند، تحلیل دقیق‌تری امکان‌پذیر می‌شود.

۸. Gas Funding در زیرساخت صرافی‌ها

یکی از مهم‌ترین منابع خطا، اشتباه‌گرفتن رفتار صرافی با رفتار یک مهاجم است.

بعضی صرافی‌ها برای انتقال توکن از Deposit Addressها، ابتدا Native Coin موردنیاز را تأمین می‌کنند.

ممکن است ساختار زیر مشاهده شود:

Operational Wallet

↓

Gas Funding

↓

Deposit Address

↓

Token Sweep

↓

Hot Wallet

این رفتار می‌تواند بخشی از عملیات عادی یک سرویس Custodial باشد.

در چنین شرایطی اگر تحلیلگر تمام Deposit Addressها را متعلق به یک فرد فرض کند، نتیجه‌گیری نادرستی خواهد داشت.

بنابراین شناسایی نقش سرویس‌ها ضروری است.

۹. ارتباط Gas Funding با Botها

سیستم‌های خودکار نیز ممکن است تعداد زیادی Wallet ایجاد یا مدیریت کنند.

برای مثال، یک Bot ممکن است برای اجرای عملیات در چند آدرس، ابتدا مقدار مشخصی ETH میان آن‌ها توزیع کند.

سپس تراکنش‌های مشابه در بازه کوتاهی انجام شوند.

از دید تحلیلی، این رفتار می‌تواند با Automation سازگار باشد.

اما تشخیص هدف Bot نیازمند بررسی فعالیت اصلی آن است.

ممکن است Bot برای بازارسازی، Arbitrage، عملیات مشروع یا فعالیت مشکوک استفاده شود.

۱۰. چه شاخص‌هایی باید هم‌زمان بررسی شوند؟

برای ارزیابی ارتباط احتمالی میان آدرس‌ها، پنج دسته اطلاعات اهمیت دارند.

منبع تأمین مالی

آیا آدرس‌ها از یک Wallet مشترک Native Coin دریافت کرده‌اند؟

زمان‌بندی

آیا Funding و تراکنش‌های بعدی در بازه‌های نزدیک اتفاق افتاده‌اند؟

الگوی مقدار

آیا مبالغ Funding یکسان یا مشابه هستند؟

رفتار بعدی

آیا آدرس‌ها با قراردادها، توکن‌ها یا سرویس‌های یکسان تعامل می‌کنند؟

مقصد نهایی

آیا وجوه پس از عبور از آدرس‌های مختلف دوباره در یک نقطه تجمیع می‌شوند؟

ترکیب این عوامل می‌تواند تصویر کامل‌تری ایجاد کند.

۱۱. محدودیت‌های تحلیل Gas Funding

این روش چند محدودیت جدی دارد.

اول اینکه بسیاری از کاربران از صرافی‌ها یا سرویس‌های مشترک ETH دریافت می‌کنند.

دوم اینکه سرویس‌های Relayer، Paymaster و Account Abstraction ممکن است پرداخت Gas را از کاربر جدا کنند.

سوم اینکه دریافت Native Coin از یک آدرس مشترک الزاماً به معنی ارتباط مدیریتی میان دریافت‌کنندگان نیست.

چهارم اینکه بعضی شبکه‌ها سازوکار کارمزد متفاوتی دارند و نمی‌توان مدل Ethereum را بدون تغییر به همه بلاکچین‌ها تعمیم داد.

بنابراین روش تحلیل باید با معماری شبکه سازگار باشد.

۱۲. طراحی یک مدل ارزیابی

برای بررسی فرضیه ارتباط میان چند Wallet، می‌توان جدولی از شواهد تهیه کرد:

شاخص

نتیجه

Funding Source مشترک

مشاهده شده

Funding در بازه نزدیک

مشاهده شده

تعامل با Contract مشترک

مشاهده شده

تجمیع خروجی‌ها

نیازمند بررسی

انتساب هویت

تأیید نشده

این جدول به‌مراتب دقیق‌تر از عبارتی مانند «تمام کیف پول‌ها متعلق به یک نفر هستند» است.

همچنین بهتر است برای هر فرضیه، شواهد مخالف و توضیحات جایگزین نیز ثبت شوند.

۱۳. کاربرد در گزارش‌های AML

در گزارش AML می‌توان نوشت:

«بررسی تراکنش‌های Native Coin نشان می‌دهد آدرس‌های A، B و C پیش از انتقال دارایی مورد بررسی، از آدرس F تأمین کارمزد شده‌اند. این موضوع در کنار شباهت زمانی و الگوی تراکنش‌ها، احتمال وجود ارتباط عملیاتی میان آدرس‌ها را مطرح می‌کند. با این حال، انتساب مالکیت مشترک نیازمند شواهد مستقل و بررسی نقش احتمالی سرویس‌های واسط است.»

این نوع بیان، مرز میان مشاهده و استنباط را حفظ می‌کند.

پرسش‌های متداول

آیا Gas Funding می‌تواند هویت واقعی صاحب کیف پول را مشخص کند؟

خیر. این روش معمولاً ارتباط مالی یا عملیاتی احتمالی را آشکار می‌کند، نه هویت حقیقی شخص را.

آیا تمام کیف پول‌هایی که از یک صرافی ETH دریافت می‌کنند مرتبط‌اند؟

خیر. دریافت از یک صرافی مشترک، مبنای مناسبی برای نتیجه‌گیری درباره مالکیت مشترک نیست.

آیا این روش فقط در Ethereum کاربرد دارد؟

خیر. بررسی تأمین کارمزد در شبکه‌های دیگر نیز مفید است، اما مدل تحلیل باید با سازوکار کارمزد و معماری همان شبکه تطبیق داده شود.

نتیجه‌گیری

در تحقیقات بلاکچین، همیشه بزرگ‌ترین تراکنش مهم‌ترین سرنخ نیست.

گاهی انتقال مقدار بسیار کمی Native Coin می‌تواند ارتباط عملیاتی احتمالی میان چند Wallet را آشکار کند.

Gas Funding Analysis زمانی بیشترین ارزش را دارد که با بررسی زمان، رفتار، مقصد وجوه، نقش قراردادها و شواهد مستقل ترکیب شود.

اصل کلیدی این است: ارتباط مالی، هماهنگی عملیاتی و مالکیت مشترک سه ادعای متفاوت هستند.

دعوت به اقدام: در بررسی مجموعه‌ای از کیف پول‌های مرتبط با یک پرونده، علاوه بر مسیر دارایی اصلی، تاریخچه تأمین کارمزد و منابع Funding را نیز تحلیل کنید.